Instrumentation Engineering In Marathi, Career, Salary | इन्स्ट्रूमेंटेशन इंजिनिअरिंग 2024

Instrumentation Engineering In Marathi, Career, Salary, Colleges, Qualification In Marathi

Instrumentation Engineering In Marathi, Career, Salary, Colleges, Qualification In Marathi 2024

Instrumentation Engineering ही इंजिनिअरिंगची एक शाखा आहे जी इंडस्ट्रीयल आणि मॅन्युफॅक्चरिंग प्रक्रियांमध्ये वापरल्या जाणाऱ्या सर्व इन्स्ट्रुमेंट आणि कंट्रोल सिस्टिम्सचे डिझाइन आणि विकास करते, त्यांची इंस्टॉलेशन करते आणि त्याच्या देखभालीचे काम करते. अशा इन्स्ट्रुमेंट्समध्ये समाविष्ट असतात सेन्सर, ट्रान्सड्यूसर आणि इतर इलेक्ट्रॉनिक उपकरणे, जी तापमान, दाब, प्रवाह दर आणि पातळी मोजण्याचे काम करतात.

Instrumentation Engineering महत्त्व

इन्स्ट्रूमेंटेशन इंजिनिअरिंग समजण्यासाठी त्याचे महत्त्व समजणे आवश्यक आहे. यामुळे प्रक्रियेचे नियंत्रण सुधारते म्हणजेच इन्स्ट्रूमेंटेशन इंजिनिअर जे डिझाइन करतात आणि त्याची अंमलबजावणी करतात त्या सिस्टिमची अचूकता आणि बारकाई वाढते. यामुळे कामाची कार्यक्षमता वाढते, डाउनटाइम कमी होते आणि उच्च दर्जाचे उत्पादने मिळतात.

  • सुरक्षा आणि इन्स्ट्रूमेंटेशन इंजिनिअरिंग

Instrumentation Engineering मुळे सुरक्षा वाढते. उदाहरणार्थ, कोणत्याही फॅक्ट्री, मॅन्युफॅक्चरिंग प्लांट किंवा पॉवर प्लांटमध्ये योग्य मापन इन्स्ट्रुमेंट्स आणि कंट्रोल सिस्टिम्स बसविल्यास अपघातांची आणि जीवित आणि मालमत्तेच्या हानीची शक्यता कमी होते. इन्स्ट्रुमेंटल डिव्हाइसेसद्वारेच कार्यस्थळाची सुरक्षा निश्चित होते.

ऑटोमेशन आणि इन्स्ट्रूमेंटेशन इंजिनिअरिंग

Instrumentation Engineering मुळे जगभरात ऑटोमेशनला प्रोत्साहन मिळते. यामुळे श्रम खर्च कमी होतो आणि उत्पादकता वाढते. इन्स्ट्रूमेंटेशन इंजिनिअरिंगच औद्योगिक ऑटोमेशनसाठी सोफिस्टिकेटेड कंट्रोल सिस्टिम्स, प्रोग्रामेबल लॉजिक कंट्रोलर्स (PLC), SCADA (सुपरवायझरी कंट्रोल अँड डेटा अ‍ॅक्विझिशन) आणि DCS (डिस्ट्रिब्युटेड कंट्रोल सिस्टिम्स) बनवतात.

विविध क्षेत्रांमध्ये योगदान

आपल्या सभोवतालच्या तंत्रज्ञान आणि इंजिनिअरिंगच्या प्रगतीमध्ये इन्स्ट्रूमेंटेशन इंजिनिअर्सचे योगदान असते. हे एरोस्पेस, ऑटोमोटिव्ह आणि बायोमेडिकल इंजिनिअरिंगसारख्या क्षेत्रांमध्ये काम करतात. उदाहरणार्थ, हे लोक एरोस्पेस इंजिनिअरिंगमध्ये ऑटोमेशन, सेन्सर आणि तापमान गेज बनवतात.

Read Also :

पर्यावरण सुरक्षा आणि इन्स्ट्रूमेंटेशन इंजिनिअर्स

इन्स्ट्रूमेंटेशन इंजिनिअर्सला पर्यावरणाच्या सुरक्षेसाठीही काम करावे लागते. पर्यावरण संरक्षणासाठी ते मॉनिटर आणि कंट्रोल डिव्हाइसेस बनवतात, जसे की हवा आणि पाण्याच्या गुणवत्तेचे निर्देशांक मोजणारी यंत्रे.

इन्स्ट्रूमेंटेशन इंजिनिअरिंगच्या उपशाखा

  • प्रोसेस कंट्रोल इन्स्ट्रूमेंटेशन

प्रोसेस कंट्रोल इन्स्ट्रूमेंटेशनमध्ये तापमान, दाब, प्रवाह आणि पातळी मोजण्याचे आणि नियंत्रित करण्याचे काम करणारे उपकरणे आणि सिस्टिम्स डिझाइन केले जातात. अशा उपकरणांमध्ये प्रेशर गेज, थर्मो बॉल्स, ड्युअल इनपुट थर्मोकपल, थर्मामीटर आणि सर्फेस माउंट थर्मामीटर इत्यादींचा समावेश होतो.

  • अ‍ॅनालिटिकल इन्स्ट्रूमेंटेशन

अ‍ॅनालिटिकल इन्स्ट्रूमेंटेशनमध्ये असे उपकरणे तयार केली जातात जी वेगवेगळ्या पदार्थांच्या रासायनिक आणि भौतिक गुणधर्मांचे विश्लेषण करतात, जसे की गॅस क्रोमॅटोग्राफी, मास स्पेक्ट्रोमीटर आणि स्पेक्ट्रोफोटोमीटर इत्यादी.

  • बायोमेडिकल इन्स्ट्रूमेंटेशन

बायोमेडिकल इन्स्ट्रूमेंटेशनद्वारे वैद्यकीय अनुप्रयोग विकसित केले जातात. यामध्ये इलेक्ट्रोकार्डियोग्राफ्स, ब्लड ग्लुकोज मीटर आणि अल्ट्रासाऊंड मशीन यांचा समावेश आहे.

  • पर्यावरणीय इन्स्ट्रूमेंटेशन

पर्यावरणीय इन्स्ट्रूमेंटेशनमध्ये मॉनिटरिंग आणि विश्लेषण करणारी उपकरणे तयार केली जातात, जसे की ओपन हाऊस कंपॅटिबल एनवायरनमेंट मॉनिटरिंग सिस्टिम, वॉटर टेस्टर्स, CO2 कंसंट्रेशन मॉनिटरिंग ट्रान्समीटर इत्यादी.

  • कंट्रोल सिस्टिम इंजिनिअरिंग

कंट्रोल सिस्टिम इंजिनिअरिंगमुळे ऑटोमोटिव्ह, एरोस्पेस आणि रोबोटिक उपकरणे तयार केली जातात.

इन्स्ट्रूमेंटेशन इंजिनिअर्सचे कार्यक्षेत्र

इन्स्ट्रूमेंटेशन इंजिनिअर्स हेल्थकेअर क्षेत्रासाठी MRI आणि X-ray मशीनसारखी उपकरणे बनवतात. जर इन्स्ट्रूमेंटेशन इंजिनिअर्सना रोबोटिक्स आणि मशीन लर्निंगमध्ये तज्ञता असेल तर मोठ्या आणि लहान उद्योगांमध्येही खूप संधी असतात.

Instrumentation Engineering Career, Salary

भारतामध्ये इन्स्ट्रूमेंटेशन इंजिनिअरला सरासरी बेस पे म्हणून 4 ते 9 लाख रुपये वार्षिक पगार मिळतो. स्पेसिफिक कंपन्यांचे उल्लेख करायचे झाले तर L&T, GAIL, NTPC, टाटा कन्सल्टिंग इंजिनिअर्स लिमिटेड, पॉवर ग्रीड कॉर्पोरेशन ऑफ इंडिया लिमिटेड, सीमेन्स, जनरल इलेक्ट्रिक, ONGC, इंडियन ऑइल कॉर्पोरेशन, HPCL, रिलायन्स इंडस्ट्रीज लिमिटेड आणि BEL सारख्या कंपन्या इन्स्ट्रूमेंटेशन इंजिनिअरिंग प्रोफेशनल्सची नेहमीच आवश्यकता असते.

नूतनीकरणीय ऊर्जा क्षेत्रात करिअर

भारतात, नूतनीकरणीय ऊर्जा (रिन्यूएबल एनर्जी) क्षेत्रातील मागणी जसजशी वाढत आहे, तसतसे अंदाज लावले गेले आहेत की 2024 ते 2028 पर्यंत हा क्षेत्र 7.01% च्या कंपाऊंड वार्षिक वाढीच्या दराने वाढेल. यामुळे या क्षेत्रात इन्स्ट्रूमेंटेशन इंजिनिअर्सचे उज्ज्वल भविष्य दिसत आहे.

Instrumentation Engineering Qualification

भारतामध्ये इन्स्ट्रूमेंटेशन इंजिनिअर बनायचे असल्यास तुमच्याकडे बीटेक इन्स्ट्रूमेंटेशन इंजिनिअरिंगची पदवी असावी लागते आणि ती तुम्हाला मिळण्यासाठी तुमच्याकडे सायन्सची पार्श्वभूमी असणे आवश्यक आहे कारण जेईई (जॉइंट एंट्रन्स एक्झाम) पास होणे आवश्यक आहे.

Instrumentation Engineering Colleges

  • IIT मद्रास
  • IIT रुडकी
  • IIT खरगपूर
  • IIT दिल्ली
  • VIT वेल्लोर
  • NIT सिलचर
  • जाधवपुर विद्यापीठ कोलकाता
  • नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नोलॉजी तिरुचिरापल्ली
  • PSG कॉलेज ऑफ टेक्नॉलॉजी कोयंबटूर
  • नेताजी सुभाष इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी – नवी दिल्ली
  • डॉ. BR आंबेडकर नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी – जालंधर

इन्स्ट्रूमेंटेशन इंजिनिअर्सची कार्यशैली

एक Instrumentation Engineering योग्य डिझाइन आणि इन्स्ट्रुमेंटची निवड करतो, त्यांची कार्यक्षमता आणि कार्यक्षमता वाढवण्यासाठी अल्गोरिदम्स आणि रणनीती विकसित करतो, तयार केलेली सिस्टिम योग्यरित्या काम करत आहे का ते तपासतो, तांत्रिक मॅन्युअल्स आणि ऑपरेटिंग प्रक्रियांची निर्मिती करतो, तांत्रिक समस्यांचे निवारण करतो, तयार केलेल्या सिस्टिम्ससह सुसंगत आणि एकात्मिक सिस्टिम्स आणि प्रकल्प विकसित करण्यासाठी इतर इंजिनिअर आणि तंत्रज्ञांसह सहयोग करतो .

इन्स्ट्रुमेंटेशन इंजिनिअरिंग म्हणजे काय?

इन्स्ट्रुमेंटेशन इंजिनिअरिंग ही इंजिनिअरिंगची एक शाखा आहे जी इंडस्ट्रीयल आणि मॅन्युफॅक्चरिंग प्रक्रियांमध्ये वापरल्या जाणाऱ्या सर्व इन्स्ट्रुमेंट आणि कंट्रोल सिस्टिम्सचे डिझाइन आणि विकास करते, त्यांची इंस्टॉलेशन करते आणि त्यांच्या देखभालीचे काम करते.

इन्स्ट्रूमेंटेशन इंजिनिअरिंगमध्ये करिअरच्या संधी काय आहेत?

इन्स्ट्रूमेंटेशन इंजिनिअरिंगमध्ये करिअरच्या अनेक संधी उपलब्ध आहेत. हे इंजिनिअर्स कॉर्पोरेट बिझनेस, सार्वजनिक क्षेत्रातील कंपन्या, मॅन्युफॅक्चरिंग आणि कन्स्ट्रक्शन कन्सल्टन्सी, फार्मास्युटिकल, ऑटोमेशन इंडस्ट्री, रेल्वे आणि कन्स्ट्रक्शन, MNC, IT, जनरल मॅनेजमेंट, फाइनान्स, ऑइल आणि गॅस फील्ड्स, पेट्रोकेमिकल इंडस्ट्रीज, केमिकल फॅक्टरीज आणि मार्केटिंग इंडस्ट्रीजमध्ये काम करू शकतात. ते इन्स्ट्रूमेंटेशन इंजिनिअर, इन्स्ट्रूमेंटेशन अँड कंट्रोल इंजिनिअर, ऑटोमेशन इंजिनिअर, टेस्टिंग अँड क्वालिटी इंजिनिअर, मेंटेनन्स इंजिनिअर आणि तज्ञ आणि प्राध्यापक म्हणून नोकरीच्या संधी मिळवू शकतात.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *